PROGRAMMA

 

Peter Waldner

Bachs Klavieruniversum

 

JOHANN SEBASTIAN BACH
(1685 - 1750)
Trio super „Allein Gott in der Höh’ sei
Ehr“ BWV 664

(aus: Achtzehn Choräle von verschiedener Art)
Suite in e-Moll BWV 996

Prélude - Allemande - Courante - Sarabande - Bourrée - Giga
Präludium, Fuge & Allegro in Es-Dur
BWV 998
Suite in c-Moll BWV 997

Prélude - Fuga - Sarabande - Gigue &
Double
Wer nur den lieben Gott lässt walten
BWV 647

(aus: Sechs Choräle von verschiedener Art)
Fantasia sopra: Komm, heiliger Geist,
Herre Gott BWV 651

(aus: Achtzehn Choräle von verschiedener Art)

➿

Peter Waldner
Orgel (Corneille Cacheux, 1730)
& Lautenclavier (nach Zacharias Hildebrandt, um 1740 & Jacob Adlungs Musica
mechanica-organoedi, 1768 - Keith Hill,
Tennessee 2000) 

_______________________________________

 

 

JOHANN SEBASTIAN BACH

(1685 - 1750)

 

Johann Sebastian Bach (1685–1750) was een invloedrijke Duitse componist, organist en klavecinist uit de barokperiode, die wordt beschouwd als een van de grootste componisten uit de muziekgeschiedenis. Hij werkte voornamelijk in Duitsland (o.a. Weimar, Köthen, Leipzig) en creëerde een omvangrijk oeuvre. Bekende werken zijn de Matthäus-Passion, Brandenburgse Concerten en Das Wohltemperierte Klavier.

Hier zijn de belangrijkste feiten over Johann Sebastian Bach:

Geboren en overleden: Bach werd geboren op 21 maart 1685 (oude stijl) in Eisenach en overleed op 28 juli 1750 in Leipzig.

Barokmeester: Hij wordt gezien als een van de laatste en grootste meesters van de barokmuziek, bekend om zijn meesterschap in contrapunt en harmonie.

Carrière: Tijdens zijn leven stond hij vooral bekend als een virtuoos organist en klavecinist, en minder als componist. Hij werkte als hofmusicus en later als cantor aan de Thomasschule in Leipzig.

Familie: Bach stamde uit een zeer muzikale familie en had twintig kinderen uit twee huwelijken.

Oeuvre: Zijn werk omvat meer dan 1000 composities, waaronder kerkmuziek (cantates, passies), orgelwerken, klavecimbelmuziek en kamermuziek.

Invloed: Hij componeerde muziek die harmonisch complex en technisch uitdagend is, wat hem tot een hoeksteen van de westerse klassieke muziek maakt.

________________________________________

 

 

LAUTENKLAVIER

 

Johan Sebastian Bach bespeelde een uniek snaartoetseninstrument, waar hij een bijzondere voorkeur voor had. Vooral de intieme, zachte klank ervan bekoorde hem.

Het is een soort clavecimbel, maar in tegenstelling tot dit instrument, is het Lautenclavier
bespannen met darmsnaren. Dat zorgde voor een klank die sterk leek op die van een luit, maar het speelgemak had van een klavier.

Geen enkel origineel lautenwerk uit de 18e eeuw heeft de tijd overleefd, waardoor ze tegenwoordig gereconstrueerd worden op basis van historische beschrijvingen.
Prof. Peter Waldner was er zelf bij toen “zijn” Lautclavier terug opgebouwd werd in de USA. Daarom is het ook van een uitzonderlijke kwaliteit.

_______________________________________

 

CACHEUX ORGEL

 

Het orgel vertegenwoordigt een waardevol historisch ensemble met materiaal van meerdere perioden, waarbij conservering en voorzichtige optimalisatie voorrang kregen boven volledige restauratie.

Het orgel werd in 1730 gebouwd door Frans-Vlaamse meester Corneille Cacheux uit Arras. Dit 8-voets-orgel had 2 klavieren met in totaal 13 registers voor het “groot orgel” en 5 registers voor een “echo-werk”.

De orgelkast werd speciaal ontworpen voor het gebouw. Het orgel bevatte ongeveer 1.500 pijpen en was ideaal voor Frans-klassieke muziek.

Nog in dezelfde maand van oplevering volgde al een uitbreiding met een derde klavier voor een “positief” met 8 registers. Dit maakte het orgel groter en bracht het aantal pijpen naar ongeveer 1.600.

Na Cacheux’ dood in 1738 onderging het orgel meerdere aanpassingen. In 1962 voerde Loncke een grondige restauratie uit en voegde o.a.een zelfstandig pedaalwerk toe met 5 registers. Het orgel bevatte toen ongeveer 750 pijpen van Cacheux (50% van het origineel) en een totaal van 1.666 pijpen. Het monument werd in 1980 beschermd.

Het pedaalwerk uit 1962 was evenwel beperkt qua klankkleur. De kerkfabriek liet daarom door De Munck-Claessens drie nieuwe registers toevoegen: Bazuin 16’, Trompet 8’ enHoorn 4’. De stemmingswijze werd aangepast naar Neidhardt III-stemming (1724)voor beter karakter per toonsoort.

Meer gedetailleerde historiek over het orgel kan geraadpleegd worden in een uitgave van de Geschieden Heemkundige kring van Zulte, jaargang 2006-2007

----------------------------------------------------------